We begeleiden de bewoners tijdig en met de juiste instrumenten. In 2026 voeren we binnen 30 dagen na aankomst een gesprek met 60 procent van de volwassen asielzoekers, de 6 domeinen scan, waarin we hun zelfredzaamheid beoordelen. Deze scan richt zich op de volgende leefgebieden: zelfzorg, dagstructuur, sociaal netwerk, persoonlijk welbevinden, externe contacten en toekomstplanning. Het uiteindelijke streven is om met 98 procent van de volwassen asielzoekers het gesprek te voeren binnen 30 dagen.

Samen met 98 procent van de alleenreizende jongeren stellen we binnen 6 weken na aankomst een begeleidingsplan op. Het uiteindelijke streven is om dit met álle jongeren te doen.

De toepassing van methodische begeleiding is versterkt, zodat iedere bewoner gedurende het hele traject – van instroom tot uitstroom – goed in beeld is. We vergroten de bekendheid van de methodische begeleiding, zodat de aanpak eenduidig en effectief wordt toegepast over alle locaties. Door gebruik te maken van vastgestelde beleidskaders, zorgen we ervoor dat iedere bewoner passende begeleiding krijgt en continu in beeld is.

We implementeren het Kwaliteitskader breed binnen het COA, om een integraal beeld te krijgen van de kwaliteit van opvang en begeleiding. Dit kader, met 10 gouden regels zoals adequate huisvesting en toegang tot zorg, helpt azc-locaties de kwaliteit van opvang en begeleiding te meten en verbeteren. De nadruk ligt op leren, verbeteren en het delen van successen. Met als doel uniforme en kwalitatieve opvang en begeleiding in heel Nederland.

In 2026 streven we naar een toename van 10 procent van het aantal bewoners dat actief meedoet aan activiteiten: in de vorm van vrijwilligerswerk, sport, recreatie en betaald werk. Ons uiteindelijke doel is dat minimaal 80 procent van alle bewoners actief deelneemt aan activiteiten, en is voorbereid op en toekomst in Nederland, het land van herkomst of een ander land.

We passen ons plan van aanpak aan voor participatie vanaf de eerste dag. Daarbij betrekken we ook onze netwerkpartners. Het plan van aanpak wordt vertaald naar concrete acties, waaronder het verhogen van deelname aan de begeleidingsprogramma’s, het uitbreiden van de lightversie van de Meedoenbalie op alle locaties met meer dan 100 volwassen bewoners, aandacht voor zelfredzaamheid bij inrichten van nieuwe van opvanglocaties en het ontwikkelen van een meetinstrument om nog beter inzicht te krijgen in de stappen die bewoners zetten op de participatieladder.

We verbeteren de begeleiding bij terugkeer. Zodat bewoners die teruggaan, goed voorbereid zijn en passende ondersteuning krijgen. Hiervoor stellen we een plan van aanpak op met concrete acties. Dit doen we in samenwerking met onze ketenpartners.

Het COA verbetert de veiligheid op opvanglocaties aantoonbaar.

Het COA heeft in 2026 een visie op integrale veiligheid en de bijbehorende veiligheidsaanpak ontwikkeld en geïmplementeerd. Hiermee is vastgesteld wat we onder integrale veiligheid verstaan en welke prioriteiten daarbij horen. Onder de aanpak vallen fysieke en sociale veiligheid. Maar ook cyberveiligheid. Deze visie is vertaald naar concrete acties, waaronder de ontwikkeling van een instrument voor veiligheidsanalyses en een methode voor het opstellen van veiligheidsplannen op de opvanglocatie. Locaties worden ondersteund met hulpmiddelen waarmee zij risico’s kunnen identificeren en passende maatregelen treffen, bijvoorbeeld bij het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag.

Voor bewoners die bijvoorbeeld extra zorg of begeleiding nodig hebben, hebben we aparte opvanglocaties of extra kaders. Deze zijn onderdeel van het bijzondere opvanglandschap. We ontwikkelen een nieuwe integrale visie op dit bijzondere opvanglandschap. Dit betekent dat het COA duidelijke uitgangspunten heeft vastgesteld voor de inrichting en organisatie van bijzondere opvangvormen, zoals de intensief begeleidende opvang (ibo) en de handhaving- en toezichtlocatie (htl).

Bewoners beoordelen het veiligheidsgevoel met minimaal een 6 of hoger.

Het bewonerstevredenheidonderzoek en de continu-meting worden verder ontwikkeld. In het bewonerstevredenheidsonderzoek meten we de tevredenheid over huisvesting, programma’s en begeleiding. Of de bewoner zich veilig voelt op de opvanglocatie, is daar een onderdeel van.

Het bewonerstevredenheidsonderzoek wordt uitgevoerd en de continu-meting wordt geïmplementeerd. Opvanglocaties voeren structureel metingen uit om de veiligheidsbeleving van de bewoner in kaart te brengen.

Op alle managementlagen zijn afspraken gemaakt over resultaten die bijdragen aan de doelen van de organisatie. Elke 4 maanden worden deze afspraken besproken aan de hand van de T-rapportages. Zo blijft er aandacht voor het behalen van de afgesproken resultaten.

Er is een leiderschapsprogramma ontwikkeld en ingevoerd. Dit programma helpt leidinggevenden bij het maken van duidelijke resultaatafspraken en het volgen van de voortgang. Een voorbeeld hiervan is het opnemen van deze afspraken in de managementcontracten. Zo wordt het sturen op resultaten onderdeel van het dagelijks werk.

De gesprekscyclus is herijkt en geïmplementeerd. Vragen over resultaatafspraken zijn onderdeel van de cyclus.

Voor 75 procent van alle functies is bepaald wat start- en vakbekwaam is én vakvolwassenheid.

Het plan van aanpak, voor de vaststelling van de criteria van start- en vakbewaam en vakvolwassenheid, wordt opgesteld en uitgevoerd. Onderdeel van dit plan is het organiseren van de samenhang met andere lopende projecten. Zoals de herijking van leer- en ontwikkelpaden en het Kwaliteitskader. In het plan bepalen we ook welke acties de hoogste prioriteit hebben.

We ontwikkelen en implementeren voor een aantal sleutelfuncties  binnen de organisatie een eenduidig leer- en ontwikkelpad, aangevuld met onboardingsactiviteiten.

De sociale veiligheid is verbeterd ten opzichte van de vorige meting.

We gebruiken een vast instrument om de tevredenheid en vitaliteit van medewerkers en hun psychosociale arbeidsbelasting (PSA) op een duidelijke en gelijke manier te meten. De resultaten van de metingen zijn zichtbaar voor zowel de organisatie als de afzonderlijke locaties. Leidinggevenden en
HR-adviseurs gebruiken deze informatie om gericht verbeteringen door te voeren, zowel lokaal als centraal. HR&O vertaalt de resultaten naar beleid en strategische keuzes voor de hele organisatie.

De informatie uit de meting wordt door leidinggevenden en HR-adviseurs benut voor centrale en lokale verbeteracties. En door de afdeling HR&O voor het doorontwikkelen van organisatie-breed beleid en sturing.

Eind 2026 voldoen we aan 75 procent aan de eisen van de baseline agressie en geweld van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

We voeren in 2026 het vastgestelde verbeterplan agressie en geweld uit. Onderdeel van het plan is het opstellen van een kader, het ontwikkelen van processen en het borgen van eigenaarschap over de aanpak van bedreiging richting medewerkers in de privésituatie, het doen van aangifte en digitale agressie.

In 2026 hebben we 50.000 asielopvangplekken voor 5 jaar of langer. Waarvan 41.000 op basis van stabiele financiering, en overige plekken die bij lagere bezetting zijn in te zetten voor andere doelgroepen en waarvan de contracten binnen 12 maanden kunnen worden opgezegd. We groeien in de jaren erna door naar 70.000 vaste opvangplekken met een doorlooptijd van 5 jaar of langer.

We voeren het integrale plan van aanpak voor stabiele, structurele opvangplekken uit. Daarbij maken we een onderverdeling in de plekken voor volwassen asielzoekers en alleenreizende jongeren.

De agenda voor belangenbehartiging van het COA is uitgevoerd, met specifieke aandacht voor stabiele financiering en behoud spreidingswet. Bovendien hebben we extra focus op uitstroom statushouders; nieuwkomers die al een verblijfsvergunning hebben. Momenteel verblijven veel statushouders te lang in de opvang van het COA, voordat ze naar een woonruimte kunnen verhuizen. Het is de bedoeling dat statushouders binnen 14 weken na het verkrijgen van de verblijfsvergunning uitstromen. Door het woningtekort verblijven statushouders echter vaak langer dan deze 14 weken in de asielopvang. Een versnelde uitstroom zorgt voor minder druk op de opvangcapaciteit en bevordert de integratie. 

Als gevolg van het Europese Asiel- en Migratiepact gaan vanaf 12 juni 2026 nieuwe asielregels gelden in de Europese Unie. Met als doel een gemeenschappelijk Europees asielsysteem te creëren en de instroom van asielzoekers te beheersen. Het COA werkt aan de voorbereidingen van de invoering van dit het EU-migratiepact. In 2026 worden de nieuwe opvangrichtlijn uit het Migratiepact, en de uitgangspunten van de uitvoeringsagenda flexibilisering asielketen, geïmplementeerd. Bewoners krijgen hierdoor na aanmelding voor asiel zoveel mogelijk een vaste opvangplek op één azc.

In 2026 hebben we actuele en nauwkeurige inzage in de capaciteit en bezettingsgraad op opvanglocaties. Het COA biedt diverse opvanglocaties en -vormen voor onze bewoners, die zich ook tussen deze verschillende azc-locaties kunnen verplaatsen Dit wordt allemaal geregistreerd. In 2026 willen we de huidige inzichten verbeteren, werken aan hernieuwde inzichten en de datakwaliteit verhogen.

Wij werken aan de actualisatie van het plan om de beschikbare capaciteit en bezettingsgraad periodiek meetbaar en stuurbaar te maken. Onderdeel van het plan is het opstellen van definities, eenduidige stuurinformatie en een centrale governance-structuur.

De druk op de asielopvang is al jaren onverminderd hoog door een tekort aan reguliere, langjarige opvangplekken. Hierdoor is het COA al geruime tijd aangewezen op dure, tijdelijke opvangvormen, zoals noodopvang en gemeentelijke opvang. In 2026 ontwikkelt het COA een nieuw model om uitgaven integraal en transparant in beeld te brengen, met als doel eind 2026 een volledig inzicht in de kostenstructuur.

We ontwikkelen en implementeren een instrument dat maandelijks actuele stuurinformatie biedt. Voor het realiseren van een volledig kosteninzicht. Dit instrument maakt het mogelijk om uitgaven per kostenpost nauwkeurig te monitoren. Halverwege 2026 is dit instrument geïmplementeerd, zodat succesfactor 2 'Onze opvang is veilig voor de bewoner' op basis van deze inzichten wordt gebaseerd.

We streven ernaar het instrument, dat maandelijks actuele stuurinformatie levert, aan te vullen met relevante normen en deze voortdurend actueel te houden. Bijvoorbeeld op het gebied van kosten en personeel. We herzien waar nodig onze normen, zoals over kosten en personeel. Deze voegen we toe aan het meetinstrument, zodat voor dit voor elke gebruiker inzichtelijk is en erop gestuurd kan worden.

We vinden het belangrijk om efficiënt te werken en waar mogelijk kosten te verlagen. We verlagen in 2026 de kosten per bewoner zoals wordt vastgesteld in de COA begroting 2026.

Om de kosten te verlagen, stellen we een plan van aanpak op dat zich richt op kostenreductie van de grootste uitgavenposten en opvangvormen, zoals hotelopvang, opvang op boten, noodopvang (hotels en opvang op boten) en reguliere locaties. Op basis van een scenarioanalyse bepalen we 3 concrete maatregelen die bijdragen aan kostenbesparing. Denk hierbij aan het versneld afbouwen van noodopvang, het optimaliseren van de bezetting en het efficiënter inzetten van personeel en middelen.

Naast de kostenreductie van de grootste uitgavenposten, willen we het kostenbewustzijn van medewerkers vergroten. We vragen aan alle teams en afdelingen om concrete voorstellen om efficiënter te werken. Hiermee vergroten we het kostenbewustzijn binnen de organisatie.

Alle resultaten uit onze jaarplannen en afdelingsplannen worden behaald. Met een navolgbaar proces maken we keuzes transparant en herleidbaar, zoals bij de beslissing om een nieuwe actie wel of niet uit te voeren. We evalueren de plannen voortdurend. Als dat nodig is stellen we de resultaten en acties bij.

We werken wendbaar en resultaatgericht, en hebben daarbij aandacht voor het hoe: cultuur, houding en gedrag. We stellen een plan aanpak op waarin aandacht is voor leiderschap, integraliteit in de verschillende initiatieven en sturingsinstrumenten. We zetten in 2026 eerste stappen in de implementatie van dit plan.

We hebben inzicht in de verhouding tussen gepland en ongepland werk, we hebben de benodigde middelen beschikbaar en reserveren voldoende capaciteit voor ongepland werk. Als onderdeel hiervan wordt er 2 keer per jaar een trendanalyse gedaan.

Onze organisatie is voorbereid op groei en krimp van de bezetting. We hebben een geoefend groei- en krimpplan. Dit is opgenomen in de managementcontracten van de directies.

Iedere directie en afdeling heeft een plan voor groei en krimp van de bezetting opgesteld – in lijn met het implementatieplan: strategie op- en afschalen. In dit plan wordt niet alleen opvangcapaciteit meegenomen, maar ook de personele bezetting.

We doen minimaal 1 keer per jaar een integrale, organisatie-brede oefening met groei én krimp van de bezetting: de capaciteit van bedden en van personeel.