Stappenplan bij een dilemma

Tegen welke dilemma’s loop jij aan in je werk? Hoe ga je daar mee om? Zoek je het gesprek met collega’s of je leidinggevende? Hieronder staat eerst het stappenplan opgenomen die helpen bij het ontrafelen van een dilemma. Ook zijn er voorbeelden van dilemma’s waarbij onze COA-waarden botsen.

Leidinggevenden kunnen het gesprek in hun team of afdeling starten: tegen welke dilemma’s lopen we aan? Kies één en doorloop het stappenplan.

Een dilemma is een situatie waarin je moet kiezen tussen twee of meer opties, waarbij elke keuze nadelen heeft. Dit kan ook gaan om botsende COA-waarden.

In ons dagelijks werk kan te maken krijgen met lastige situaties waarin onze COA-waarden onder druk staan of zelfs met elkaar in botsing komen. Het helpt om met elkaar te bespreken wat het juiste is om te doen.

• Resultaatgericht versus Medemenselijk
  Ik voel de druk om snel opvangplekken te realiseren, maar vraag me af hoe ik daarbij de menswaardigheid kan blijven bewaken.
  

• Transparantie versus Kundig
  Ik wil open zijn over de afspraken met de gemeente, maar merk dat dit gevoelig ligt en niet altijd gedeeld kan worden.
  

• Gezamenlijk versus Kundig
  Ik wil eerlijk zijn over spanningen en incidenten op locatie, maar ben bang dat dit het vertrouwen van de omgeving schaadt.

6

5

4

3

2

1

4

Is er een wettelijke regel?
Voldoet de beslissing of actie aan wet- en regelgeving?

Sluit het aan bij onze gedragscode?
Staat er iets in de COA Gedragscode of in onze richtlijnen dat meer duidelijkheid geeft over deze situatie?

Past het bij onze COA-waarden en professioneel ambtelijk handelen?
Komt de beslissing of actie overeen met waar wij als organisatie voor staan? Toets hoe de beslissing of actie past bij elke kernwaarde: Medemenselijk, gezamenlijk en kundig (zie hoofdstuk 2).

Zijn de belangen van alle betrokkenen meegewogen?
Heb je rekening gehouden met de impact op bewoners, collega’s, partners en andere stakeholders?

Kun je het uitleggen?
Kun je deze beslissing of actie zonder aarzeling toelichten aan collega’s, je leidinggevende, familie of vrienden?

Wat is het effect op onze reputatie?
Bestaat er een kans dat deze beslissing of actie het vertrouwen in jou of de reputatie van het COA schaadt?

Vragen, signalen en vermoedens van integriteitsschendingen, onveiligheid en ongewenst gedrag bespreken we tijdig. Het is ieders verantwoordelijkheid om verdachte omstandigheden of situaties actief te signaleren en te melden en niet te negeren. Dit draagt bij aan een veilige, integere en betrouwbare organisatie.

Er is een aantal belangrijke basisprincipes die we hanteren zodra er een vermoeden van een integriteitsschending is, een concrete melding of een klacht ongewenste omgangsvormen. Dit geldt voor alle betrokkenen.

• Vertrouwelijkheid
  Meldingen worden vertrouwelijk behandeld; informatie wordt alleen gedeeld met personen die voor het proces noodzakelijk zijn. Gegevens worden zorgvuldig beschermd, mede met het oog op privacy van betrokkenen.

• Need-to-know
  Alleen die personen krijgen toegang tot informatie die dat nodig hebben voor hun rol in het proces. Onnodige verspreiding van informatie wordt actief voorkomen.

• Onafhankelijkheid
  Beoordeling en opvolging door onafhankelijk gepositioneerde functionarissen.

• Bescherming melder
  Er is bescherming tegen benadeling als gevolg van een melding die te goeder trouw is gedaan.

• Transparantie
  Waar mogelijk wordt de melder geïnformeerd over de voortgang en uitkomst van de afhandeling.

• Hoor- en wederhoor
  Voor de melder en het subject.

Heb je het vermoeden dat er sprake is van een mogelijke integriteitsschending of een andere ernstige overtreding van deze gedragscode? Bespreek dit dan zo snel mogelijk bij je direct leidinggevende:

• Als procedures niet gevolgd worden en werkafspraken niet worden nageleefd.

• Als er zaken niet kloppen en bij onveilige situaties.

• Als er sprake is van ongewenst gedrag in de werkomgeving.

• Bij vermoedens van strafbare gedragingen en overtredingen van de Gedragscode.

Je direct leidinggevende is je eerste aanspreekpunt en weet welke stappen er gezet kunnen en moeten worden. Ook als je twijfelt. Als dit bezwaarlijk is, kun je de eerstvolgende leidinggevende benaderen of een van de andere loketten. Kijk in de Meldregeling voor meer informatie over het maken van een melding.

Je kan voor veel zaken terecht bij een vertrouwenspersoon.

De vertrouwenspersoon:

• Biedt in vertrouwen een luisterend oor en bespreekt mogelijkheden en routes.

• Helpt bij keuzes en kan ondersteunen bij meldingen.

• Is onafhankelijk, toegankelijk en volledig vertrouwelijk.

Kijk op het Plein voor een overzicht van vertrouwenspersonen en contactgegevens.

Het meldpunt integriteit is het interne onafhankelijke loket voor:

• Het melden van vermoedens van strafbaar gedrag, overtredingen van de COA Gedragscode, grensoverschrijdend of ongewenst gedrag.

• Vragen; zij adviseert bij kwesties en vragen rond ongewenst gedrag, sociale (on)veiligheid, integriteit, gedragsregels en procedures.

• Onafhankelijke beoordeling van integriteitsmeldingen, advies over de opvolging en toezicht op een betrouwbaar en deskundig proces bij onderzoek.

• Is laagdrempelig, opereert vertrouwelijk en is onafhankelijk gepositioneerd.

Kijk op het Plein voor meer informatie, contactgegevens en de Meldregeling.

Onze basisprincipes

Klachtencommissie Ongewenste Omgangsvormen

Meldpunt Integriteit

Vertrouwenspersoon

Bespreken met leidinggevende

Belangrijke uitgangspunten

Wat is een integriteitsdilemma?

• Een collega maakt een opmerking die je als ongepast ervaart, maar waarvan je niet weet of deze als grensoverschrijdend wordt gezien.

• Je wordt door een bewoner of samenwerkingspartner uitgenodigd voor een activiteit buiten werktijd en je twijfelt of dit de professionele afstand beïnvloedt.

• Je hoort van een collega dat er mogelijk regels worden overtreden, maar je bent bang voor de gevolgen als je dit meldt.

• Je twijfelt of je een cadeau mag aannemen van een externe partij.

• We moeten soms onder druk zorgen voor voldoende opvangplekken en we willen dat ook zorgvuldig doen.

• Herken het dilemma
  Wees alert op signalen van mogelijk niet-integer handelen of situaties die ongemakkelijk voelen.

• Zoek het gesprek
  Bespreek je dilemma met je leidinggevende, collega’s of een vertrouwenspersoon. Je kan ook altijd terecht bij het Meldpunt Integriteit voor vragen en twijfels.

• Deel en leer
  Ervaringen versterken ons moreel besef.

• Maak een afgewogen keuze
  Gebruik het stappenplan.